Janusz Maszczyk: Cezary Zefiryn Uthke – UCZEŃ Z SOSNOWIECKIEJ SZKOŁY REALNEJ

 

Mjr Cezary Uthke został aresztowany 15 grudnia 1943 i odwieziony do niemieckiego więzienia w Mysłowicach. Więzienia, to przeszło do historii jako piekło z czasów okupacji niemieckiej. Przesłuchujący go gestapowcy ponoć stosowali wobec niego wyjątkowe wprost tortury, gdyż nie mogli w swej psychice zgłębić zjawiska, że jako człowiek wywodzący się z wielopokoleniowej rodziny niemieckiej, mógł tak pokochać Polskę, że służył jej wiernie przez całe swe życie.

Co do tej daty w zasadzie wszyscy są zgodni. Natomiast w źródłach pisemnych występują już różnice dotyczące daty jego śmierci. Bowiem wg Wikipedii w dniu 26 maja 1944 roku skazany zostaje przez niemiecki sąd doraźny na śmierć, a wyrok wykonano tego samego dnia w niemieckim obozie koncentracyjnym – KL Auschwitz. Natomiast  wg pani Jadwigi Brytusowej i pana Aleksego Bienia (źródła patrz niżej) major Cezary Uthke został stracony w Auschwitz 29 maja 1944roku. Poniżej opis tego pełnego tragedii zdarzenia:

Dnia 15 grudnia 1943 r. został aresztowany i odwieziony do obozu w Mysłowicach, tam nieludzko pobity, wrzucony do bunkra, gdzie przebywał cały tydzień. Następnie przebywał w celi nr 1 do chwili, gdy na skutek sformowania, się ogromnego ropnia na szyi przeniesiony został na izbę chorych. Po wyzdrowieniu skierowany na salę nr 2, tam przebywa do maja i w tymże miesiącu zostaje wywieziony do obozu oświęcimskiego. Dnia 23 czerwca 1944 r. rodzina jego została powiadomiona przez policję, że Cezary Uthke za zdradę stanu został dnia 25 maja 1944 r. skazany na śmierć i dnia 29 maja wyrok wykonano”. Koniec cytatu 5/.

Można to nazwać pewnym paradoksem losu, czy nawet jego wyjątkową ironią, ale ta wybitna i tragiczna postać jest współcześnie poza wyjątkowymi pasjonatami historii Polski i Zagłębia Dąbrowskiego zupełnie jednak nieznana w moim Sosnowcu. Tragizmu dodaje jeszcze fakt, że major Cezary Uthke niemal całe swe dorosłe życie poświęcił nie tylko obronie Polskiego Narodu i Państwa Polskiego, ale i sprawiedliwości społecznej. Jego życiowym marzeniem było też to, by jak feniks z popiołów na nowo odrodziła się nasza niepodległa i suwerenna Polska. Dzisiaj pamięć o tym Wielkim Polaku, nota bene maturzyście z sosnowieckiej Szkoły Realnej, jest do tego stopnia zagmatwana, że trudno jest się nawet doszukać w publikacjach źródłowych pełnego jednolitego i rzetelnego o nim życiorysu. Może na zakończenie tego owianego smutkiem artykułu jeszcze tylko przypomnę, że w budynku dawnej pogońskiej Szkoły Realnej wniesionej przez pana Henryka Dietla, autor tego artykułu był w latach 1950 – 1955 uczniem Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica. W tym okresie czasu, podobnie jak cztery lata wcześniej, gdy uczniem tego liceum był również mój brat – Wiesława Maszczyk, to absolutnie nigdy nie zostało wymienione imię i nazwisko pana majora Cezarego Uthke. Po prostu nigdy w trakcie żadnej imprezy wspomnieniowej, jakie odbywały się w auli tego budynku jak i ponoć na owianych patriotyzmem lekcjach historii.

Mjr Cezary Uthke za swe zasługi patriotyczne i na polu chwały w walce o wolną i suwerenną Ojczyznę został odznaczony przez gen. Władysława Sikorskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Jego imieniem została też nazwana jedna z ulic w Dąbrowie Górniczej.

…………………………………………………………………………………………………………………

Dziękuję bardzo serdecznie Szanownemu Panu Darkowi Jurkowi, prezesowi stowarzyszenia Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego (FdZD) za możliwość publikacji zdjęcia pana Cezarego Uthke.

Publikacje i przypisy:

1 – Wg Wikipedii – kierownik Wydziału Komunalnego, a wg pana Aleksego Bienia – Wydziału Budowlanego.

2 – W źródłach pisemnych istnieją pewne nieścisłości. Bowiem wg Wikipedii Cezary Uthke jest określany jako dowódca czterech pułków Brygady Zagłębiowskiej Gwardii Ludowej PPS – WRN. Natomiast Juliusz Niekrasz, „Z dziejów AK na Śląsku” , Warszawa 1985, s.141 – twierdzi, że Cezary Uthke był dowódcą tylko trzech kompani: – „w baonie określano je jako pierwsza „Twardego”, jako druga „Hardego”, a jako trzecia „Boruty”.

3 – Zygmunt Walter Janke, „W Armii Krajowej na Śląsku”, Katowice 1986.

4 – Juliusz Niekrasz „Z dziejów AK na Śląsku”, Warszawa 1985, s. 141

5 – Jadwiga Brytusowa, Aleksy Bień, „O Cezarym Uthke, 1946/1959

6 –Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej. Historia firmy.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być reprodukowana, przechowywana w systemach przetwarzania lub odzyskiwania danych, ani przekazywana w jakiejkolwiek postaci elektronicznej, odbitki kserograficznej, nagrania lub jakiejkolwiek innej bez uprzedniej pisemnej zgody autora tego artykułu.

Uprzejmie przypominam, że wszystkie artykułu autora jak do tej pory są publikowane bezinteresownie. Z tego tytułu nie korzystałem więc dotąd nigdy i nie czerpię też nadal żadnych korzyści materialnych, ani też innych jakichkolwiek profitów, poza satysfakcją autorską.

 

Katowice, luty 2018 rok

 

                                                                            Janusz  Maszczyk

Strony: 1 2

Bear