90. rocznica II Kongresu Eucharystycznego Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu

[Procesja Eucharystyczna podążająca ul. Żeromskiego. Z lewej strony widoczny nieistniejący obecnie budynek, który był usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie ówczesnego Gimnazjum im. Stanisława Staszica. Źródło: „Polonia” nr 1713 z 14 lipca 1929 r. ; ze zbiorów Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.]

Procesja przy dźwiękach orkiestr przemierzała miasto ulicami: Kościelną, Sienkiewicza, Piłsudskiego, 3 Maja, Dytlowską (obecnie przedłużenie ul. 3 Maja), Żeromskiego i Orlą, gdzie przez bramę tryumfalną przy kościele wpuszczane były tylko delegacje ze sztandarami i grupy zorganizowane. Plac kościelny wypełnił się morzem ludzkich głów, a drzewce sztandarów utworzyły gęsty las. Niezliczone tłumy wiernych ustawiły się od strony ul. Nowopogońskiej, na placach i na przyległych, bocznych ulicach. Pilnująca porządku policja, jak również harcerze, strażacy oraz członkowie Związku Strzeleckiego z trudnością powstrzymywali napór pięćdziesięciotysięcznego tłumu. Następnie o godz. 11.00 wszyscy w skupieniu uczestniczyli w Sumie Pontyfikalnej odprawionej przez bpa Teodora Kubinę na zewnątrz kościoła, przed bogato udekorowanym barwami papieskimi i narodowymi ołtarzem. Kazanie „Eucharystia serca ciała mistycznego Chrystusa, którym jest Kościół św.” wygłosił bp Arkadiusz Lisiecki.

[Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]

Tutaj też o godz. 15.00 zgromadzeni wysłuchali kazania bpa Kubiny ,,Chrystus – Robotnik”, po którym uchwalono szereg rezolucji. Na zakończenie trzeciego dnia kongresu o godz. 17.00 w auli Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Stefana Żeromskiego wygłoszone zostały referaty: prof. Karola Huberta Rostworowskiego z Krakowa „Zadanie inteligencji w Królestwie Chrystusowym” i ks. prof. Konstantego Michalskiego „Jedność światopoglądów warunkiem pokoju w Królestwie Chrystusowym”. Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach przeprowadziła tego dnia transmisję z pogońskiej świątyni oraz auli gimnazjum w trzech wejściach antenowych o godz. 11.00, 15.00 i 17.00.
W poniedziałek 1 lipca na plebanii kościoła WNMP odbyło się zebranie księży, gdzie swoje referaty wygłosili  bp Teodor Kubina „Stosunek księży do ludu” oraz ks. prałat Józef Gawlina z Katowic „Udział księży w Akcji Katolickiej”.
Nie obyło się bez prób zakłócenia tej trzydniowej, doniosłej uroczystości, o czym w szczegółach informowała prasa.
Czasopismo „Pielgrzym” nr 81 z 6 lipca 1929 r. donosiło:

[Źródło: ze zbiorów Biblioteki Narodowej „Polona”.]

O tym samym wydarzeniu informowała „Gazeta Świąteczna” nr 2528 z 14 lipca 1929 r.:
W Sosnowcu najmista bolszewicki Aron Pomeranc zamierzał podczas Procesji Eucharystycznej rozrzucać odezwy bolszewickie, ale policjanci nasi wczas go wyśledzili i wraz z dwoma pomocnikami aresztowali.
Natomiast „Expres Zagłębia” nr 172 z 1 lipca 1929 r. informował o pewnym incydencie:
Znamienny wypadek zdarzył się w pierwszym dniu kongresu przed kinem „Udziałowym” [„Zagłębie”] w Sosnowcu. Mianowicie, urzędnik magistratu sosnowieckiego Mieczysław Biłko demonstrował głośno w okolicznych słowach swoje uczucia antyreligijne, wzbudzając powszechne oburzenie tłumów, słuchających przez megafon przemówienia ks. biskupa Kubiny. P. Biłko następnie począł znieważać władze państwowe i dopiero uspokoił się, gdy wezwany przez kilku studentów policjant odprowadził go do komisariatu, gdzie sporządzony został protokół. Poza p. Biłko nikt powagi uroczystości nie zakłócił.
W związku z ryzykiem zakłócania uroczystości przez osoby związane z miejscowymi środowiskami żydowskimi, lub nawet w celu uniknięcia podejrzeń o takowe, władze lokalne podjęły kroki mające temu zapobiec, o czym informował „Nowy Dziennik” nr 173 z 30 czerwca 1929 r.

[Źródło: ze zbiorów Biblioteki Narodowej „Polona”.]

„Expres Zagłębia” nr 171 z 29 czerwca 1929 r. z nutą sarkazmu opisuje szereg zjawisk socjologicznych, które ujawniły się przy okazji tej uroczystości:

[Źródło: ze zbiorów Biblioteki Narodowej „Polona”.]

W imieniu Komitetu Wykonawczego Kongresu podziękowania za pośrednictwem „Expresu Zagłębia” nr 178 z 7 lipca 1929 r. złożył prezes Victor Viannay.

[Źródło: ze zbiorów Biblioteki Narodowej „Polona”.]

Zakończony właśnie kongres inspirował do podsumowań. W „Kronice Parafialnej” nr 15 z 1 sierpnia 1929 r. – gazetce parafii p.w. Św. Barbary w Porąbce (obecnie p.w. NMP Częstochowskiej w Sosnowcu-Porąbce) ks. proboszcz Józef Krzyżanowski napisał:

[Źródło: ze zbiorów Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.]

Według doniesień prasowych w sosnowieckim kongresie wzięło udział pięciu biskupów, ok. stu księży oraz rzesza wiernych w liczbie szacowanej na pięćdziesiąt tysięcy.
Tygodnik „Radjo” nr 28 z 14 lipca 1929 r. w tych słowach dokonał oceny minionego wydarzenia:
Zainteresowanie Kongresem przeszło wszelkie oczekiwania. Nie tylko z całego Zagłębia, ale gremjalnie z Górnego Śląska, nawet z najdalszych okolic kraju przybyli wierni, by wziąć udział w tern wielkiem święcie Ducha, które do głębi poruszyło całe katolickie społeczeństwo miejscowe i skierowało jego myśli i serca ku wyżynom, tak często w szarem życiu codziennem przesłoniętym ciężką walką o byt.

                                                                             Adam Gołębiowski

 

 

Strony: 1 2

Bear